“สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง” มิ่งขวัญของปวงไทย ผู้เปี่ยมไปด้วยความงาม

  

ขอบคุณรูปภาพจากกรมประชาสัมพันธ์

ส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ราชินีนาถผู้โอบอุ้มแผ่นดินไทยอยู่เคียงข้างพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร กล่าวได้ว่า พระองค์ทรงเป็นต้นแบบของความงามในหลากมิติ ที่ได้สะท้อนออกมาผ่านพระโฉมอันโดดเด่น พระราชจริยวัตรแสนสง่า รวมไปถึงพระราชกรณียกิจส่วนพระองค์มากมาย ที่มุ่งเน้นที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตและขจัดความยากลำบากให้กับบรรดาราษฎร ซึ่งจุดนี้เอง ได้สร้างภาพจำของประเทศไทยในเวทีโลกให้เป็นที่ประจักษ์ B2S Club จึงอยากพาทุกคนไปย้อนรอยเพื่อชมพระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ได้รังสรรค์ความงามจนสร้างไทยให้เป็นไทยได้อย่างทุกวันนี้

พระโฉมงามประเสริฐ 

ขอบคุณรูปภาพจากกรมประชาสัมพันธ์

ครั้นต้องตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรไปเจริญสัมพันธไมตรีกับอารยประเทศ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงให้ความสำคัญกับเครื่องแต่งกายเป็นอย่างมาก ด้วยเหตุผลว่า “การไปครั้งนี้ของพวกเราทุกคน เปรียบเสมือนผู้แทนคนไทยทั้งชาติ” จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องใช้วิสัยทัศน์อันกว้างไกลด้านแฟชั่นและความงามของพระองค์มาพิถีพิถันรังสรรค์เครื่องแต่งกาย และยกระดับพระสิริโฉมที่สง่างามเป็นทุนเดิมให้โดดเด่นขึ้นอีก เพื่อพาไทยไปสู่สายตาชาวโลก จนเกิดเป็นแรงบันดาลใจด้านความงามที่สำคัญ รวมไปถึงการกำเนิดของเครื่องแต่งกายประจำชาติไทยของสุภาพสตรีในเวลาต่อมา

1.แรงบันดาลใจด้านแฟชั่นและความงาม 

พระบรมฉายาลักษณ์ของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่ปรากฏในสื่อต่างๆ ตั้งแต่หลังการเสด็จขึ้นครองราชย์ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นสิ่งที่พิสูจน์ว่ารสนิยมด้านแฟชั่นและสไตล์เครื่องแต่งกายของพระองค์นั้นทรงพลังในฐานะเครื่องมือทางการทูตสำหรับการเจริญสัมพันธไมตรีในเวทีโลกเป็นอย่างมาก พระองค์เป็นที่พูดถึงในสื่อต่างประเทศอยู่เสมอในฐานะราชินีผู้เป็น “พระสิริโฉมแห่งสยาม” ถึงขั้นเคยได้รับการจารึกพระนามาภิไธยบนหอแห่งเกียรติคุณ ณ มหานครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ในฐานะที่ทรงเป็น 1 ใน 12 สุภาพสตรีที่แต่งกายงดงามที่สุดในโลก ประจำปี 2508 ด้วยการแต่งกายที่ให้กลิ่นอายความเป็นสากล มีความนำสมัย ดูดีมีระดับรับกับพระโฉมที่สง่างาม จนเกิดเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว จึงเป็นที่จดจำของบุคคลสำคัญจากนานาประเทศ และยิ่งปรากฏตัวผ่านสื่อมากเท่าไร เวทีโลกก็รู้จักกับประเทศไทยมากเท่านั้น เพราะเครื่องแต่งกายที่ถูกออกแบบมาอย่างประณีตได้เผยแพร่อัตลักษณ์ความเป็นไทยให้ชาวโลกได้เห็นเป็นประจักษ์ พระวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของพระองค์ในด้านแฟชั่นและความงามนี้จึงสร้างแรงบันดาลใจและแรงขับเคลื่อนให้กับวงการนักออกแบบไทยอย่างมากทีเดียว

ขอบคุณรูปภาพจากผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ Apailucktan

2. กำเนิดชุดไทยพระราชนิยม 

สืบเนื่องจากการเสด็จเยี่ยมเยือนเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีในหลายประเทศ ทำให้สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงเล็งเห็นว่าสุภาพสตรีในประเทศไทย ยังไม่มีเครื่องแต่งกายประจำชาติ เหมือนดังเช่นสุภาพสตรีประเทศอื่น ทั้งๆ ที่ผ้าไหมของไทยเราเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย จึงมีพระราชดำริให้ออกแบบเครื่องแต่งกายประจำชาติ เพื่อสร้างเอกลักษณ์ของชาติไทยขึ้นใหม่ โดยทรงประยุกต์มาจากการแต่งกายของสตรีในราชสำนักสยามครั้งโบราณกาล เกิดเป็นชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ สำหรับใช้สวมใส่ในหลายโอกาส ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร์ ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยจักรพรรดิ ชุดไทยดุสิต ชุดไทยจักรี และชุดไทยศิวาลัย ดังตัวอย่างพระบรมฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงขณะทรงสวมชุดไทยดุสิต สำหรับเข้าร่วมพิธีการกลางคืนแทนชุดราตรีแบบตะวันตก 

ขอบคุณรูปภาพจากกรมหม่อนไหม 

งามเลิศพระกรณีย์ 

ขอบคุณรูปภาพจากหน่วยราชการในพระองค์

คราวที่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้เสด็จเยี่ยมราษฎรในถิ่นทุรกันดารทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทยนั้น ทรงพบว่าราษฎรส่วนใหญ่ที่มีอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก ล้วนแล้วแต่ประสบกับปัญหาความยากจน เพราะปากท้องของผู้คนผูกติดอยู่กับจำนวนผลผลิตทางการเกษตรที่ไม่มีความแน่นอน และการจะแก้ปัญหานี้ได้นั้น ต้องทำให้ราษฎรสามารถช่วยเหลือตนเองได้อย่างยั่งยิืน โดยพ่อของแผ่นดินทรงมุ่งเน้นไปที่การส่งเสริมองค์ความรู้ทางด้านการเกษตรให้กับหัวหน้าครอบครัว ส่วนแม่ของแผ่นดินอย่างพระองค์ ทรงรับหน้าที่ดูแลและพัฒนาเด็ก สตรี คนชรา โดยเริ่มจากการสร้างรากฐานผ่านงานศิลปหัตถกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมอาชีพให้มีรายได้ในครัวเรือนเพิ่มขึ้น ซึ่งพระวิสัยทัศน์เกี่ยวกับงานศิลป์สร้างอาชีพของพระองค์นี้ได้นำไปสู่สิ่งยิ่งใหญ่ที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรทั่วแผ่นดินได้อีกมากมาย

3. จุดเริ่มต้นของสถาบันสิริกิติ์และพิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน 

สถาบันสิริกิติ์ หรือเดิมทีคือโรงฝึกศิลปาชีพในสวนจิตรลดา เป็นศูนย์กลางในการฝึกอบรมราษฎรที่ทรงรับมาจากครอบครัวชาวนาชาวไร่ผู้ยากจนที่ไม่มีพื้นฐานงานศิลปะอย่างสิ้นเชิง สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงปลุกปั้นและฝึกอบรมงานศิลปาชีพแขนงต่างๆ ให้พวกเขาจนกลายเป็นช่างศิลป์มือฉมังที่สร้างงานหัตถศิลป์ชั้นสูงออกมาได้ ด้วยสายพระเนตรที่กว้างไกลของพระองค์ทำให้ประเทศไทยเรามีช่างฝีมือชั้นเลิศหลากหลายแขนงที่มุ่งมั่นที่จะผลิตผลงานศิลปะอันล้ำค่าออกสู่สายตาของชาวโลก ซึ่งศิลปะอันงดงามนี้เอง จะช่วยขับเน้นให้เห็นว่าไทยเป็นประเทศที่มีความเจริญด้านศิลปวัฒนธรรมในระดับสูงมาอย่างยาวนาน ทัดเทียมกับหลายๆ ประเทศในเวทีโลก ซึ่งผลงานของช่างสถาบันสิริกิติ์นั้นจะถูกนำไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน ซึ่งได้รวบรวมผลงานตั้งแต่สมัยแรกเริ่มก่อตั้งสถาบันไปจนถึงผลงานชิ้นเอกที่รังสรรค์ขึ้นมาอย่างประณีตบรรจง

ตัวอย่างภาพผลงานชิ้นเอกของสถาบันสิริกิติ์

สุพรรณเภตรา

ชุดกระเป๋าราตรีถมตะทองทรงผลมะเฟือง

ขอบคุณรูปภาพจากพิพิธภัณฑ์ศิลป์แผ่นดิน 

4. ริเริ่มมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ 

ศิลปาชีพนั้นเกิดขึ้นมาจากพระราชปณิธานของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง 2 ประการ คือ ทรงอยากช่วยเหลือเรื่องปากท้องของราษฎรให้มีอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ และต้องการอนุรักษ์งานศิลปวัฒนธรรมเป็นลำดับรองลงมา ด้วยพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกลที่ทรงเล็งเห็นว่าหัตถกรรมพื้นบ้านที่มีอยู่ในท้องถิ่นต่างๆ นั้น ล้วนแต่มีคุณค่าและมีความงดงามซ่อนอยู่ อันเป็นเอกลักษณ์ประจําในแต่ละท้องถิ่น การริเริ่มงานศิลปาชีพจึงเป็นเหมือนจุดเริ่มต้นที่ทำให้ราษฎรในแต่ละท้องถิ่นได้แสดงศักยภาพอย่างแท้จริงของตน และเมื่อมีอาชีพ มีรายได้ คุณภาพชีวิตก็ย่อมเพิ่มขึ้นตาม และเมื่อแต่ละท้องถิ่นมีสินค้าของตนก็เกิดเป็นการแข่งขันทางการค้าซึ่งจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศได้ จึงกล่าวได้ว่าสายพระเนตรที่เฉียบคมของพระองค์ได้ช่วยวางรากฐานและนำพาให้ประเทศเจริญงอกงามไปในทางที่ดียิ่งขึ้นนั่นเอง

ขอบคุณรูปภาพจากหน่วยราชการในพระองค์

งามล้ำน้ำพระราชหฤทัย 

ขอบคุณรูปภาพจากหนังสือพิมพ์แนวหน้า

ตลอดพระชนม์ชีพของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการเพื่อขจัดทุกข์บำรุงสุขของราษฎรทั่วหล้า ทุกโครงการที่ทรงดำริริเริ่มล้วนมีรากฐานมาจากน้ำพระราชหฤทัยอันกว้างขวางและความมีเมตตาที่อยากช่วยเหลือพสกนิกรไทยที่กำลังทุกข์ยากอย่างสุดกำลัง เพื่อผลักดันให้พสกนิกรชาวไทยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในทุกๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นพระราชกรณียกิจที่มุ่งแก้ปัญหาในด้านสาธารณสุข ด้านการศึกษา รวมไปถึงด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ล้วนมีผลต่อปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิตทั้งสิ้น สะท้อนให้เห็นว่าสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงใส่พระทัยในเรื่องความเป็นอยู่ของราษฎรเหนือสิ่งอื่นใด น้ำพระราชหฤทัยและพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์จึงเป็นความงามอันสูงส่งที่ประจักษ์ชัดในสายตาของชาวไทยทั้งปวง

5.ราชินีผู้ดำรงตำแหน่งสภานายิกาสภากาชาดไทย 

นับแต่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ดำรงตำแหน่งสภานายิกาสภากาชาดไทย เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2499 พระองค์ก็ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจที่สอดคล้องกับภารกิจของสภากาชาดไทยอย่างมิขาดตกบกพร่อง เพื่อยกระดับสภากาชาดไทยที่เป็นองค์กรที่ให้บริการด้านการสาธารณสุขและบรรเทาทุกข์แก่พสกนิกรชาวไทยให้เจริญก้าวหน้าและเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ ทรงทุ่มเทให้กับการให้ความช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส การจัดหาโลหิตให้เพียงพอต่อความต้องการของผู้ป่วย และลงพื้นที่เพื่อช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ผู้ประสบภัยยามที่เกิดภัยพิบัติด้วยพระองค์เอง จึงนับเป็นโชคดีของชาวไทยที่มีองค์สภานายิกาที่ทรงพระปรีชาและมีพระเมตตายิ่ง

ขอบคุณรูปภาพจากหนังสือพิมพ์แนวหน้า

ขอบคุณรูปภาพจากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ

6.โครงการศาลารวมใจ 

ศาลารวมใจ หรือโครงการห้องสมุดสารพัดประโยชน์ที่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงจัดตั้งขึ้นเพื่อพระราชทานแก่ราษฎรทุกเพศทุกวัยที่อยู่ในถิ่นทุรกันดาร ด้วยทรงเล็งเห็นว่ามีราษฎรตามหมู่บ้านต่างๆ ทั่วประเทศที่ห่างไกลจากการเข้าถึงสื่อการเรียนรู้ จึงไม่มีโอกาสที่จะศึกษาหาความรู้เพื่อนำไปพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น ห้องสมุดนี้ มีหนังสือหลากหลายประเภท ทั้งคู่มือการเกษตร ความรู้ทั่วไป ไปจนถึงนวนิยาย นอกจากนี้ ศาลารวมใจยังเป็นห้องปฐมพยาบาลที่มีไว้เพื่อสอนให้รู้จักการปฐมพยาบาลและเรียนรู้ด้านสุขภาพอนามัยไปในตัวด้วย เพราะความรู้และการศึกษาถือเป็นกุญแจสำคัญที่จะกำหนดทิศทางชีวิตของคนคนหนึ่งในอนาคต การส่งเสริมความรู้ให้กับคนทุกหมู่เหล่าผ่านโครงการศาลารวมใจ จึงเป็นพระพันธกิจอันทรงคุณค่าและงดงามยิ่งของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในฐานะแม่ของแผ่นดิน

ขอบคุณภาพจากหน่วยราชการในพระองค์

7.โครงการป่ารักน้ำ 

พระราชกรณียกิจสำคัญในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่สะท้อนให้เห็นถึงพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกลด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่าง “โครงการป่ารักน้ำ” ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกที่จังหวัดสกลนคร เมื่อปี พ.ศ. 2525 ด้วยทอดพระเนตรเห็นความเสื่อมโทรมของป่าไม้ จนนำไปสู่ความแห้งแล้งของแผ่นดิน โดยเฉพาะพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่เกิดปัญหาดินเค็มเนื่องจากการสูบน้ำเกลือจากใต้ดินขึ้นมาใช้ประโยชน์ พระองค์จึงมีพระราชดำริให้ฟื้นฟูสภาพป่าที่เสื่อมโทรมผ่านการปลูกพันธุ์ไม้หลากชนิด เพื่อให้ผืนดินกลับมาเป็นพื้นที่ดูดซับน้ำดังเดิม ซึ่งความทุ่มเทของพระองค์เพื่อทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจดังกล่าวได้ช่วยผ่อนทุกข์จากภัยแล้งของราษฎรจากหนักให้เป็นเบา และยังเป็นการปลูกฝังให้ราษฎรเรียนรู้ที่จะอนุรักษ์ดูแลทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นให้อยู่คู่แผ่นดินไทยอย่างยั่งยืนอีกด้วย

ขอบคุณรูปภาพจากหน่วยราชการในพระองค์

เมื่อได้ย้อนชมพระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในฐานะราชินีนาถผู้เปี่ยมไปด้วยความงามจากโครงการและพระราชกรณียกิจต่างๆ แล้ว ก็ยิ่งเป็นที่ประจักษ์แจ้งว่าพระองค์ทรงเป็นต้นแบบความงามทั้งสามมิติ อันประกอบด้วย “พระโฉมงามประเสริฐ งามเลิศพระกรณีย์ และงามล้ำน้ำพระราชหฤทัย” ธ ทรงเป็นมิ่งขวัญของปวงไทยที่มีพระมหากรุณาธิคุณอย่างล้นพ้นผู้วางรากฐานให้แผ่นดินไทยมั่นคง เป็นแรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่ที่ช่วยขับเคลื่อนไทยให้เจริญงอกงาม และเป็นผู้รังสรรค์ความงามให้ไทยเป็นไทยอย่างทุกวันนี้อย่างแท้จริง