แก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ แบบไม่ต้องขึ้นเสียง

แก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจแบบไม่ต้องขึ้นเสียง พ่อแม่ก็แฮปปี้ ลูกก็เข้าใจ

ปัญหาลูกเอาแต่ใจ เป็นสิ่งที่พ่อแม่แทบทุกบ้านต้องเจอ ไม่ว่าจะเป็นช่วงวัย 2-3 ขวบที่เรียกว่า Terrible Two หรือวัยประถมที่เริ่มมีความคิดและความต้องการชัดเจน เด็กบางคนอยากได้ของเล่นเดี๋ยวนี้ บางคนอยากทำในสิ่งที่ตัวเองคิดว่าถูกต้องโดยไม่สนเหตุผล พอไม่ได้ก็ร้องไห้ งอแง หรือโวยวาย

หลายคนอาจใช้วิธีขึ้นเสียง ดุ หรือขู่ เพื่อให้ลูกหยุด แต่รู้หรือไม่ว่า วิธีนี้อาจได้ผลแค่ชั่วคราว และทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกห่างกันโดยไม่รู้ตัว ที่จริงแล้วเราสามารถ แก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ ได้ด้วยวิธีสงบ ๆ ที่ช่วยให้ลูก “เข้าใจ” มากกว่า “กลัว”

ทำไมลูกถึงเอาแต่ใจ ?

ก่อนจะแก้ปัญหา เราต้องเข้าใจก่อนว่า การเอาแต่ใจไม่ใช่ความผิดของเด็กเสมอไป ส่วนใหญ่เกิดจาก

• วัยพัฒนาอารมณ์ เด็กยังควบคุมอารมณ์และความต้องการไม่ได้
• การเลียนแบบ เด็กอาจเห็นพฤติกรรมเอาแต่ใจจากผู้ใหญ่หรือเพื่อน
• การตามใจมากเกินไป ถ้าพ่อแม่ยอมให้ทุกอย่าง เด็กจะเรียนรู้ว่า “ร้อง = ได้”
• ขาดการฝึกวินัย เด็กที่ไม่เคยรอคอยหรือทำตามกติกา จะยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง

วิธีแก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจโดยไม่ต้องขึ้นเสียง

หยุดวงจรดุ-ร้องไห้ แล้วมาสร้างบรรยากาศบ้านให้อบอุ่นด้วยเทคนิค แก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ แบบไม่ใช้อารมณ์ ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่คุยกับลูกอย่างเข้าใจ และสอนให้เด็กรู้จักเหตุผล ความอดทน และการเคารพผู้อื่น มีเทคนิคอะไรบ้างไปดูกันเลย

1. หยุดแล้วหายใจลึก ๆ ก่อนตอบ

เวลาลูกงอแง พ่อแม่ต้องคุมอารมณ์ตัวเองก่อน เพราะถ้าเราเสียงดัง อารมณ์ลูกจะยิ่งพุ่ง

เทคนิค: หายใจเข้าลึกๆ 3-5 ครั้ง หรือเดินออกมาสักครู่เพื่อสงบอารมณ์

2. ใช้น้ำเสียงนุ่มนวล แต่หนักแน่น

เด็กจะฟังมากกว่าถ้าพ่อแม่พูดด้วยน้ำเสียงสงบ และชัดเจน

ตัวอย่าง: แทนที่จะพูดว่า “หยุดร้องเดี๋ยวนี้!” ลองใช้ “แม่เข้าใจว่าหนูอยากได้ แต่เราต้องรอเวลานะคะ”

3. ให้ทางเลือกแทนการออกคำสั่ง

การให้เด็กมีสิทธิเลือกจะทำให้รู้สึกว่าตัวเองมีอำนาจตัดสินใจ แต่ยังอยู่ในขอบเขต

ตัวอย่าง: “หนูอยากเก็บของเล่นก่อน หรือไปอาบน้ำก่อนดี?”

4. อธิบายเหตุผลให้เข้าใจง่าย

เด็กจะเรียนรู้การควบคุมตัวเองได้ดีขึ้นถ้าเข้าใจว่า “ทำไม”

เช่น: “เราไม่ซื้อขนมตอนนี้ เพราะใกล้ถึงเวลาอาหารเย็นแล้ว เดี๋ยวท้องอิ่มเกิน”

5. เบี่ยงเบนความสนใจอย่างสร้างสรรค์

บางครั้งอารมณ์เอาแต่ใจเกิดจากความเบื่อหรือเหนื่อย

ไอเดีย: ชวนเล่นเกมนับสีเสื้อคนรอบข้าง ร้องเพลง หรือช่วยทำงานง่าย ๆ

6. ชื่นชมเมื่อทำได้ดี

การเสริมแรงบวกช่วยให้เด็กอยากทำซ้ำ

เช่น: “แม่ภูมิใจมากที่หนูรอจนถึงเวลาทานขนม”

ควรให้ลูกทำอะไรเพื่อไม่ให้เป็นเด็กเอาแต่ใจ ?

หลายครั้งพ่อแม่มุ่งไปที่การ แก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ เฉพาะตอนเกิดเหตุ แต่ถ้าอยากป้องกันไม่ให้ลูกมีพฤติกรรมแบบนี้ตั้งแต่ต้น จำเป็นต้องฝึกฝนผ่านกิจกรรมและนิสัยในชีวิตประจำวัน เด็กจะค่อย ๆ เรียนรู้ว่าทุกอย่างในชีวิตไม่ได้เป็นไปตามใจเสมอไป และการอยู่ร่วมกับคนอื่นต้องมีกติกา มีการรอคอย และการแบ่งปัน

1. ฝึกการรอคอย

การรอคอยเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยลดความเอาแต่ใจ เพราะทำให้เด็กรู้ว่า “ทุกอย่างไม่ได้เกิดขึ้นทันที”

ตัวอย่างกิจกรรมฝึกการรอคอย

• รอคิวเล่นของเล่นในสนามเด็กเล่น
• รอเวลาทานขนมหลังมื้ออาหาร
• รอวันหยุดเพื่อไปเที่ยว

อธิบายให้ลูกเข้าใจว่าการรอคอยมีคุณค่า สิ่งนี้จะช่วยสร้างความภูมิใจและความอดทน

2. มีกติกาประจำบ้าน

กติกาชัดเจนจะทำให้เด็กเรียนรู้ว่าการใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นต้องมีขอบเขต ไม่ใช่ทำตามใจได้ตลอดเวลา

ตัวอย่างกติกา

• ซื้อของเล่นใหม่ ต้องคัดของเล่นเก่า 1 ชิ้นไปบริจาค
• ทำการบ้านต้องเสร็จก่อนถึงจะดูการ์ตูนได้
• เก็บของเล่นทุกครั้งหลังเล่นเสร็จ

เด็กจะเรียนรู้การแลกเปลี่ยน การเคารพกติกา และเข้าใจว่าพฤติกรรมของตนมีผลต่อคนอื่น

3. ทำงานบ้านตามวัย

การทำงานบ้านช่วยให้เด็กรู้จักความรับผิดชอบ และลดความคิดว่า “ทุกอย่างมีคนทำให้”

ตัวอย่างงานบ้านที่ลูกสามารถช่วยทำได้ตามวัย

• 3-5 ขวบ เก็บจานหลังทานข้าว จัดรองเท้าหน้าบ้าน
• 6-8 ขวบ ช่วยพับผ้า รดน้ำต้นไม้
• 9 ขวบขึ้นไป จัดโต๊ะอาหาร ช่วยกวาดบ้าน

คุณพ่อคุณแม่ควรชมเชยเมื่อลูกทำได้ดี เพื่อให้ลูกรู้สึกภูมิใจในหน้าที่ของตัวเอง

4. เล่นเกมที่มีกติกา

เกมที่ต้องเล่นเป็นทีมและมีกติกาจะช่วยให้เด็กเรียนรู้การแพ้-ชนะ และการทำตามกฎ

ตัวอย่างเกม บอร์ดเกมอย่าง Uno, เกมเศรษฐี, หรือกีฬากลางแจ้งเช่น ฟุตบอล แบดมินตัน

สิ่งที่ลูกจะได้จากการเล่นเกมที่มีกติกา คือ การควบคุมอารมณ์เมื่อแพ้ การรอคิวและปฏิบัติตามลำดับ การร่วมมือกับคนอื่นเพื่อบรรลุเป้าหมาย

5. เล่านิทานสอนใจ

นิทานเป็นเครื่องมือสื่อสารที่ทรงพลัง เพราะเด็กจะจำเรื่องราวและซึมซับพฤติกรรมของตัวละครได้ดีกว่าการสั่งตรง ๆ หลังเล่านิทาน ลองถามลูกว่า “หนูคิดว่าถ้าเป็นเรา เราจะทำยังไง?” เพื่อกระตุ้นการคิดวิเคราะห์และเชื่อมโยงกับชีวิตจริง

แนะนำหนังสือนิทานน่าอ่านสำหรับเด็กและพ่อแม่

หนังสือนิทานน่าอ่านที่ทั้งสนุกและมีแง่คิด เหมาะกับการใช้เป็นเครื่องมือ แก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ สอนให้รู้จักรอคอย แบ่งปัน และฟังเหตุผล

1. หนังสือนิทาน กระต่ายกับเต่า

นิทานอีสปสุดคลาสสิก ที่เล่าเรื่องกระต่ายผู้มั่นใจในความเร็วของตนเองเกินไป จนเผลอหยุดพักกลางทาง และเต่าผู้ค่อย ๆ เดินอย่างมุ่งมั่นจนเข้าเส้นชัยได้ก่อน เรื่องนี้สอดแทรกบทเรียนสำคัญว่า “ความพยายามและความสม่ำเสมอ ชนะความประมาทและการเอาแต่ใจ”

หนังสือนิทานกระต่ายกับเต่า เหมาะสำหรับใช้เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ เพราะช่วยสอนลูกว่า ไม่ใช่ทุกอย่างจะเป็นไปตามที่อยากได้ทันที หรือทำแบบไม่ใส่ใจแล้วจะสำเร็จ แต่ต้องอาศัยความพยายาม ความอดทน และการคิดถึงผลลัพธ์ระยะยาว

หนังสือเล่มนี้เหมาะมากสำหรับพ่อแม่ที่อยากปลูกฝังให้ลูกเรียนรู้คุณค่าของความพยายาม ผ่านการเล่านิทานสนุก ๆ ที่อ่านได้ทั้งก่อนนอนและเวลาว่าง

2. หนังสือนิทาน ลูกหมูสามตัว

นิทานอมตะที่เล่าเรื่องลูกหมูสามพี่น้องสร้างบ้านด้วยวัสดุต่างกัน เพื่อป้องกันตัวเองจากหมาป่า บ้านที่สร้างอย่างตั้งใจและมั่นคงที่สุดคือสิ่งที่ปกป้องพวกเขาได้จริง เรื่องนี้สอนเด็ก ๆ เรื่อง ความขยัน ความพยายาม และการวางแผนอย่างรอบคอบ

หนังสือนิทานลูกหมูสามตัว เหมาะสำหรับใช้เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ เพราะช่วยให้ลูกเข้าใจว่า การอยากได้ผลลัพธ์เร็ว ๆ ตามใจตนเองอาจไม่ยั่งยืน แต่สิ่งที่ทำด้วยความตั้งใจและความพยายามต่างหาก ที่ให้ผลลัพธ์ที่มั่นคงและมีคุณค่า

เล่มนี้เหมาะสำหรับพ่อแม่ที่อยากปลูกฝังให้ลูกเห็นคุณค่าของความพยายาม ผ่านเรื่องราวสนุก ๆ ภาพสวยสดใส และบทเรียนที่เข้าใจง่าย

3. หนังสือนิทาน เจ้าชายกบ

นิทานสุดคลาสสิกที่เล่าเรื่องเจ้าหญิงผู้ไม่เต็มใจรักษาสัญญากับกบ แต่สุดท้ายกลับได้เรียนรู้ถึงคุณค่าของการ รักษาคำพูดและการเคารพผู้อื่น เรื่องนี้เต็มไปด้วยบทเรียนที่สำคัญต่อการเติบโตของเด็ก ๆ

หนังสือนิทานเจ้าชายกบ เหมาะสำหรับใช้เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจ เพราะช่วยสอนลูกว่า เมื่อให้สัญญาแล้วต้องทำตาม ไม่ใช่เปลี่ยนใจตามอารมณ์หรือเอาแต่ใจตัวเอง เด็กจะเรียนรู้ความรับผิดชอบและความน่าเชื่อถือผ่านตัวละครในเรื่อง

นิทานเล่มนี้เหมาะสำหรับพ่อแม่ที่อยากปลูกฝังให้ลูกเห็นคุณค่าของการรักษาคำพูด ผ่านเรื่องราวแฟนตาซีสนุก ๆ ที่ทั้งเพลินและสอนใจได้ในเวลาเดียวกัน

4. หนังสือนิทาน เด็กเลี้ยงแกะ

นิทานอีสปสุดคลาสสิกที่เล่าเรื่องเด็กเลี้ยงแกะผู้ชอบโกหกว่า “หมาป่ามา!” จนชาวบ้านไม่เชื่อ และสุดท้ายต้องเผชิญปัญหาเพราะคำพูดของตัวเอง เล่มนี้สอนเด็กได้อย่างชัดเจนเรื่อง ความซื่อสัตย์ และผลเสียของการพูดไม่จริง

เพราะพฤติกรรมเอาแต่ใจมักมาคู่กับการเรียกร้องความสนใจ เด็กเลี้ยงแกะคือตัวอย่างตรง ๆ ที่ทำให้ลูกเข้าใจว่า ถ้าใช้วิธี “อ้อนหรือโกหกเพื่อให้ได้ดั่งใจ” ผลลัพธ์อาจทำให้เสียความไว้วางใจจากคนรอบข้าง

นิทานเล่มนี้จึงไม่เพียงแต่สนุก แต่ยังเป็นเครื่องมือที่พ่อแม่ใช้สอนลูกให้รู้จัก พูดความจริง คิดก่อนเอ่ยปาก และเคารพความรู้สึกของผู้อื่น

การแก้ปัญหาลูกเอาแต่ใจไม่จำเป็นต้องใช้เสียงดังหรือการดุว่า แต่ต้องอาศัยความเข้าใจ ความสม่ำเสมอ และการฝึกฝนผ่านกิจกรรมในชีวิตประจำวัน พ่อแม่สามารถใช้เทคนิคง่าย ๆ เช่น พูดด้วยน้ำเสียงสงบ ให้ลูกมีสิทธิเลือก ฝึกการรอคอย และสร้างกติกาภายในบ้าน รวมถึงใช้นิทานเป็นเครื่องมือสื่อสาร เพื่อปลูกฝังคุณค่าความพยายาม ความซื่อสัตย์ และความรับผิดชอบให้กับลูก เมื่อลูกเรียนรู้ที่จะเข้าใจเหตุผลและเคารพผู้อื่น พฤติกรรมเอาแต่ใจจะค่อย ๆ ลดลง บ้านก็จะเต็มไปด้วยบรรยากาศที่อบอุ่นและมีความสุขมากขึ้นทั้งพ่อแม่และลูก